DRIVR

Techtalk: Werking & Voordelen van LED-koplampen

Nog vol enthousiasme over mijn eerste eigen auto met xenonlichten kijk ik geamuseerd hoe de blauwwitte straal zich opricht en op de juiste hoogte nestelt. Hoe twee felverlichte nevels zich voor de motorkap vormen telkens de sproei-installatie zijn werk doet. Hoe adequaat de priemende bundels de duisternis verlichten, terwijl ze bijna de helft minder stroom verbruiken dan standaard halogeenlampen. Om vervolgens te ontdekken dat ze alweer achterhaald zijn.

Audi R8 met LED-koplampen
De Audi R8, een van de eerste wagens met LED-koplampen als (dure) optie.

De boosdoener? De Osram Joule JFL2 – zeg maar de tweede generatie in LED-verlichting. Compacter, sterker én zuiniger dan ooit maakt die LED-koplampen toegankelijk voor het grote(re) publiek. Totnogtoe waren die immers het exclusieve domein van up-market wagens als de Audi R8 of de Lexus LS600. Op modalere modellen bleven de LED-ingrepen beperkt tot minder felle dagrijverlichting of achterlichten.

Maar vanwaar eigenlijk die obsessie met LED’s? Om dat te begrijpen, moeten we even een kijkje nemen in de techniek erachter. LED’s zijn Light Emitting Diodes. Ze bestaan uit halfgeleidermateriaal waaraan bewust onzuiverheden zijn toegevoegd: vrije elektronen aan de ene kant en ‘gaten’ waardoor die elektronen kunnen bewegen aan de andere kant. Uit zichzelf zullen de elektronen deze gaten willen opvullen, waardoor het gebied tussen beide lagen uiteindelijk vol komt te zitten en terug een neutrale lading krijgt. Nu kunnen we spreken van een diode: positief geladen (met ‘gaten’) aan één zijde, negatief (met vrije elektronen) aan de andere, en ertussen een slechte geleider die de boel blokkeert.

Een LED
De opbouw van een LED.

Dit systeem blijft in een status quo hangen, tot je er stroom door jaagt. Sluit de negatieve kant van de diode aan op de negatieve pool en de positieve kant op de positieve pool, en het afstotende effect zorgt ervoor dat de ‘vaste’ elektronen in de middenzone terug losgetrokken worden, waardoor elektronen weer vrij door de diode kunnen bewegen. Wanneer een elektron een gat vindt om zich in te settelen, dan valt het terug naar een lager orbitaal – m.a.w. een cirkelende baan die dichter bij de kern van het atoom ligt. Daarbij komt energie vrij in de vorm van fotonen; de basisbouwstenen van licht. Hoe meer energie, hoe witter dat licht. Tegenwoordig is het mogelijk om zo het effect van daglicht te benaderen.


Hoe LED’s licht produceren.

De afwezigheid van een gasreservoir (zoals bij klassieke halogeen- en xenonlampen) maakt LED’s volkomen schokbestendig. Ze hebben hierdoor ook geen grote glazen behuizing nodig, waardoor ze compacter zijn en meer vrijheid laten voor creatief design – iets wat men in de tuningwereld ook al ontdekt heeft. Het ontbreken van een gloeidraad zorgt dan weer voor veel minder warmteproductie, de onmogelijkheid van doorbranden en een lager stroomverbruik. Osrams JFL2 komt bijvoorbeeld toe met 14 Watt, amper de helft van een (op zich al zuinige) xenonlamp. Dat alles verlengt ook de levensduur aanzienlijk: Osram maakt zich sterk dat een LED-lamp gedurende het hele leven van een auto meegaat.

Hoewel dat laatste misschien met een korrel zout genomen moet worden, lijken LED-lampen op termijn hun meerkost ruimschoots te gaan compenseren. Ze mogen dan al gevoelig zijn voor stof, warmte en stroompieken, Osram ziet er geen graten in en levert vanaf dit jaar niet alleen dagrijlichten en achterlichten, maar ook dim- en grootlichten én mistlampen in JFL2-spec. Onze voorspelling: over tien jaar rijden we er allemaal mee rond. Zeker omdat de opkomende elektrische auto die extra zuinigheid rechtstreeks vertaald ziet in een groter rijbereik…

Volkswagen L1
De hybride Volkswagen L1 Concept met Osram JFL2-koplampen.

Share Button

7 Responses

  1. car-nut says:

    Pieter, ik denk dat de logische verklaring voor de populariteit van LED’s het feit is dat daytime running lights vanaf 2011 verplicht zijn op alle nieuwe auto’s, niet?

  2. Pieter Fret says:

    Kan kloppen car-nut, al wil dat nog niet zeggen dat LED-koplampen daardoor ook zouden doorbreken. Maar de voordelen zijn legio.

  3. En ondertussen rijd ik overdag verder met m’n gewone lichten 🙂

    Aangezien de meeste modellen met zogenaamde LED-Dagrijverlichting op hun basismodel een niet-LED variant standaardiseren, is het CO2 argument al van tafel geveegd, lijkt me, al weet ik niet of die dagrijlichten tijdens hun eurocyclus branden…?

    Blijft dus puur een hebbeding, wat op sommige modellen wel mooi geïntegreerd kan zijn, maar dat ondertussen door Auto5-adepten teveel wordt misbruikt.

    • herdewyn says:

      Het aantal Audi-achtige kerstboomslingers op Johnmobielen is niet meer bij te houden. Na de ‘Lexus’ achterlichten en de ‘Angel Eye’ ringen is de kerstboom dus de nieuwe hype…
      Ik haak af van het moment dat je de ‘led’ puntjes ziet, een egale strook dagrijlicht (cfr SAAB) is veel stijlvoller.
      Heeft de Toyota Prius op dit ogenblik al geen led koplampen, of zijn het alleen de dagrijlichten?

      • Frexy says:

        Ik kan de stelling van de egale ‘ledbuis’ alleen maar kracht bijzetten. Veel stijlvoller en design-wise ook logisch aan de voorkant. De achterlichten vind ik meer geschikt voor LED puntjes, al staan de egale lichtstroken daar ook niet mis.

        Zo lichtstroken zijn zoieso al plezanter om mee te spelen dan de punt-lichtbronnen, gewoon al omdat je ze kan buigen en kan gaan spelen met licht-donker gradiënten.

      • BertR. says:

        Die aftermarket (of tjoening) koplampen met Audi-stijl DRL LED-strip noemen ze Devil Eyes. Er zijn ook van die losse LED-strips, speciaal voor deze toepassing, om onder, op, rond, naast… de koplampen te kleden. In feite zijn deze niet toegelaten op de openbare weg.

        Ik heb mijn twijfels of het mogelijk is om een egale lichtstrook te gebruiken voor de dimlichten. Je blijft een lens nodig hebben om gericht te kunnen verlichten en bij een egale lichtstrook krijg je diffuus, verstrooid licht. Voor DRL of achterlichten is dat wel mogelijk omdat die dienen om gezien te worden en niet om te zien.

        • car-nut says:

          Ik heb dezelfde twijfels BertR. Meteen de reden waarom LED’s nog niet als grootlichten gebruikt (kunnen) worden.

Leave a Reply