DRIVR

Raceklassiekers: Deel 2 – Mazda 787B

Hoewel de revolutionaire rotatiemotor van Dr. Felix Wankel in de jaren vijftig en zestig door vele autoconstructeurs verder ontwikkeld werd, hebben problemen als een exorbitant benzine- en olieverbruik ervoor gezorgd dat alleen Mazda de technologie vandaag nog gebruikt. De Japanners houden hardnekkig vast aan de Wankelmotor, maar ze hebben er ook reden toe. Dat de RX-8 zeemzoet zijn 9.000 Renesis-toeren spint, hebben we grotendeels te danken aan het succes van de 787B – de enige Japanse én de enige niet door een zuigermotor aangedreven wagen die ooit de 24 Uren van Le Mans won.

Mazda 787B

En dat mag eigenlijk niet verbazen. Want, al zijn zwaktes ten spijt, is de Wankelmotor bij uitstek geschikt voor (uithoudings)races. De compacte, platte vorm houdt het gewicht én zwaartepunt laag; het minimum aan bewegende onderdelen zorgt voor een ongeëvenaarde betrouwbaarheid. Voor het 787-prototype wisten de Mazdaspeed-ingenieurs bovendien 700 (atmosferische!) pk’s te persen uit een bescheiden 2622 cc verdeeld over vier rotoren.

In 1990 bracht Mazda twee 787’s naar Europa ter voorbereiding op de grote test: Le Mans. Als testpiloot-adviseur werd niemand minder dan veteraan Jacky Ickx aangetrokken, die toen al zes overwinningen op het Circuit de la Sarthe op zijn naam had staan. En daar stopte de Belgische inbreng niet: in een van de twee pilotentrio’s figureerde toenmalig F1-rijder Bertrand Gachot. De finish zou hij echter niet halen – beide wagens moesten na een slopende nacht opgeven wegens oververhitting van de motor en omliggende componenten. De rest van het seizoen 1990 leverde frequente top-tienfinishes op in het Japanse Sports Prototype Championship.

Ondertussen werd de 787B-evolutie ontwikkeld, die onder meer een continu variabel luchtinlaatsysteem meekreeg dat bij elk toerental optimaal vermogen en koppel moest opleveren. In de praktijk bleek de 787B echter slechts een fractie sneller dan zijn voorganger, zodat winst in zowel het Japanse als het internationale sportwagenkampioenschap ook in 1991 een onmogelijke opdracht was.

Bij de start van Le Mans was dan ook duidelijk dat Mazda niet de snelheid had van rivalen als de Mercedes C11 en de Jaguar XJR-12. Toch wisten de Japanners maar liefst vier wagens te kwalificeren: twee “oude” 787’s (waarvan er één niet zou deelnemen) en twee 787B’s. Allen droegen ze Mazda’s witte livrei met blauwe strepen, behalve het nummer 55 van Volker Weidler, Johnny Herbert en Bertrand Gachot, die als bedankje voor kledingsponsor Renown in een felle groen-oranje combo aan de start verscheen. Het is die uitzonderlijke kleurstelling die voorgoed in het collectieve racegeheugen gegrift zou worden.

Mazda 787B

Groot was ieders verbazing toen de #55 door het veld oprukte tot een derde plaats. Voor hem alleen nog twee superieure C11’s – maar Le Mans win je niet met snelheid alleen. En zo kwam het dat een nagenoeg foutloze 787B na 22 uur racen de leiding overnam, nadat beide Mercedessen langdurig de pits in moesten met mechanische problemen. Bij zijn laatste pitstop stond een vastberaden Johnny Herbert erop dat hij aan het stuur zou blijven zitten om de race uit te rijden. Veertig minuten later leidde hij Mazda naar zijn eerste en enige Le Mans-winst. Dat die prestatie offers had gevergd, bleek meteen na de race, toen de uitgeputte en gedehydrateerde piloot uit de auto gedragen moest worden en afgevoerd naar het medisch centrum. Hij miste de trofee-uitreiking, maar had wel geschiedenis geschreven.

Mazda 787B

De winst leverde Herbert én Gachot een plaatsje op in de Formule 1, al zou het lot van de Belg tragisch blijken. Nadat hij een Londense taxichauffeur tijdens een ruzie met pepperspray had besproeid, werd de piloot veroordeeld tot achttien maanden cel. Het betekende voor Gachot het einde van zijn F1-carrière, terwijl zijn positie bij Jordan werd ingepikt door een zekere Michael Schumacher; de Mercedesrijder die hij in Le Mans nog had geklopt…

Ook voor de 787B zou Le Mans 1991 het laatste wapenfeit blijken, want na dat jaar verbood de FIA het gebruik van rotatiemotoren om de geprefereerde 3,5 liter-F1-krachtbronnen op te dringen. De Japanners probeerden nog, maar kwamen nooit meer in de buurt van de prestatie van de iconische 787B.

Mazda Furai Concept

Negentien jaar later is het voor fans duidelijker dan ooit: Mazda moét opnieuw met een Wankel-aangedreven prototype gaan racen. In 2008 creëerde de Furai – deel van de knappe Nagare-designreeks – nieuwe hoop. In tegenstelling tot de meeste conceptwagens was dit immers een volledig functionerend exemplaar, aangedreven door een gloednieuwe trirotormotor (450 pk) op E100-ethanol. Het prototype wordt sindsdien grondig getest op circuits over de hele wereld, en Mazda laat de deur open voor een nieuwe Le Mans-deelname – het nummer 55 op de flank spreekt boekdelen. Zelfs serieproductie lijkt niet uitgesloten. Was de 787B een van de meest onderschatte en charismatische racewagens ooit, dan is de Furai volgens ons een van de mooiste. En niet alleen op visueel vlak – een Wankel-trucje dat hij van zijn voorvader geleerd heeft. Speakers op 11!

Share Button

5 Responses

  1. BART! says:

    Die Furai is gewoon machtig om te zien…..Mazda: even doorzetten en het ding ook races laten rijden!

  2. ElmoTheElk says:

    Prachtig verhaal. Laat de serie ‘raceklassiekers’ maar een lang leveren zijn beschoren.

  3. Ken Divjak says:

    Puik artikel met interessante weetjes, collega!

    Snel nog twee extraatjes:

    Drift-King Tsuchiya in de voorloper (?) 767B:

    En onze eigenste Paul Frère in de 787B:

  4. Pieter Fret says:

    De 767(B) was inderdaad de voorloper van de 787. Ze deelden zelfs behoorlijk wat componenten. In 1990 zette Mazda naast 787’s ook een 767B in voor het Japanse sportwagenkampioenschap én Le Mans, waar die laatste na het uitvallen van de twee 787’s als enige overblijver in de GTP-klasse winnaar werd in die klasse (en 20ste overall).

    Aan het instappen te zien was Frère precies al behoorlijk oud toen hij de 787B testte?

  5. tom says:

    Hoeveel mX-5-jes rijden er hier in de UK niet rond met dat colourscheme?

Leave a Reply