DRIVR

Gastbijdrage: Koplampen – Deel Vijf van een Zesluik

OPGELET: Aan deze gastbijdrage hangt een disclaimer vast!

Eerder schreef ik dat LED-verlichting een van de meest recente innovaties op gebied van licht technologie voor de automotive branche is. De Lighting Technology and Electronics afdeling van Audi heeft een zeer herkenbare signatuur ontwikkeld voor de koplampen en achterlichten van hun modellen. Het beeld wordt sterk ondersteund door de LED daytime running lights.

LED wordt tegenwoordig veelvuldig toegepast. Soms zijn de lampjes te zien als een parelketting in de unit. Ook worden ze vergeleken met diamanten. Er kan ook worden gekozen voor een verborgen LED die zijn schijnsel over een mat kunststof element in de koplamp unit verspreid. Door moderne technologie is er vaak maar een enkele LED voor nodig om zo’n compleet element te verlichten. BMW met haar “angel eyes” is daar een goed voorbeeld van. De 5 Serie van het E39 model had voor het eerst deze kenmerkende toepassing. Maar er zijn nog veel meer merken die met een dergelijke lichtlijn werken.

e39m5_side_grey1

Daytime running lights (DRL) zijn ontstaan in de Verenigde Staten, in de jaren ’60. In de VS worden ze vaak amber kleurig uitgevoerd. In Europa wordt het vanaf 2011 verplicht DRL te voeren op nieuwe auto’s. Voertuigverlichting overdag is op diverse plaatsen in Europa al verplicht, waaronder Scandinavië, Italië, Portugal, IJsland, Macedonië, Roemenië en Finland. In deze landen heeft het tot een afname van het aantal verkeersongevallen geleid. Uit een studie gepubliceerd door de Europese Commissie blijkt dat dagverlichting op voertuigen jaarlijks 3 tot 5 procent (tussen 1.200 en 2.000) van de verkeersdoden kan voorkomen. De zichtbaarheid van auto’s met daglichtvoorziening is aanmerkelijk groter voor hun medeweggebruikers, inclusief voetgangers en fietsers. Als er LED’s worden toegepast voor de DRL neemt het brandstofverbruik nagenoeg niet toe.

De komst van nieuwe technologie betekend voor automotive designers vaak nieuwe mogelijkheden voor het ontwikkelen van unieke vormgeving. In mijn laatste bijdrage vertelde ik over hoe diverse merken een vast thema ontwikkeld hebben voor de vormgeving van verlichting. De ontwikkeling van brand identity in verlichting wordt ook wel signature lighting genoemd. LED is daar het laatste voorbeeld van, maar ook andere technologie zorgde voor esthetische doorbraken. Zo heeft halogeen verlichting een forse impact gehad op automotive design, net als clear lens technology (CRT) en xenon verlichting.

De visuele complexiteit van lichtunits is sterk gegroeid sinds de komst van CRT. Daarvoor waren de lichtarmaturen niet meer dan een wat matte oppervlakken van glas of kunststof. In plaats van een matte cover was het ineens mogelijk de koplamp tot een driedimensionaal object te maken. Er is duidelijk te zien hoeveel design werk er in een koplamp gaat zitten als je voor een auto knielt en de unit van dichtbij bekijkt. en dat is niet enkel bij high-end, upmarket en premium auto’s het geval. Het merendeel van de componenten draagt overigens niet bij aan het samenstellen of bundelen van het lichtbeeld, maar is enkel styling.

Om te illustreren welke verandering clear lens technology met zich mee heeft gebracht voor automotive design is de overgangsperiode tussen de tot dan toe  reguliere technologie en deze van belang. Auto’s in de overgangsperiode werden veelvuldig gefacelift om de frisse look in de neus te bewerkstelligen. De Volvo S40 en V40 serie is bijvoorbeeld in 1995 nog met reguliere koplampen uitgevoerd. Om de auto up to date te maken werd de V40 in 2003 gefacelift met CRT-koplampen. Deze technologie biedt ook de mogelijkheid om met diverse achtergrond kleuren te werken. Het gezicht van de auto kan worden aangepast voor een sportieve, technologische of luxueuze uitstraling.

drivr-5-fotos-002

drivr-5-fotos-003

drivr-5-fotos-004

drivr-5-fotos-005

De verbeteringen in lichttechnologie volgen elkaar in steeds hoger tempo op. Lampen worden helderder, krachtiger en duurzamer. De benodigde ruimte in de body wordt steeds kleiner. Hierdoor is er meer ruimte om bijvoorbeeld technologie die de voetgangersveiligheid ten goede komt onder te brengen. Ook de overhang aan de voorzijde kan er mogelijk kleiner door worden. Daardoor is het makkelijker meer dynamische, esthetische kwaliteiten te genereren.

Een goed voorbeeld van een auto waarbij de clear lens technology werd meegenomen is het ontwerp is de Golf 4. Bij zijn introductie veel geprezen om zijn fraaie koplampen.

drivr-5-fotos-006

Daar waar Cadillac heel unieke en herkenbare auto’s bouwden in het “vleugel tijdperk” – zie ook het eerste deel van dit Zesluik – was er  design-wise weinig unieks te beleven in de jaren ’90. Daar kwam na de introductie van een totaal nieuw design DNA, ondermeer met de Sixteen concept car, verandering in.

drivr-5-fotos-009

drivr-5-fotos-010

drivr-5-fotos-011

drivr-5-fotos-012

drivr-5-fotos-013

Ook andere merken zitten niet stil. Juweeltjes van diverse constructeurs, uit diverse bouwjaren en prijsklassen.
Let op de diverse structuren, bijvoorbeeld mat of glanzend van de volumes in de unit. Ook worden er allerlei kleuren kunststof toegepast.

drivr-5-fotos-014

drivr-5-fotos-008

drivr-5-fotos-007

drivr-5-fotos-015

drivr-5-fotos-016

drivr-5-fotos-017

Alweer het laatste deel van deze serie volgende week. Is er na al deze innovatie nog ruimte voor meer nieuwe ideeën of zal er een stagnatie plaatsvinden in de voortgang van verlichtingstechnologie? Je leest er meer over volgend weekend!

Share Button

4 Responses

  1. Ken Divjak says:

    Wordt er bij de ontwikkeling rekening gehouden met het feit dat elke nieuwe generatie lichtclusters duurder wordt om te vervangen bij bv. steenslag?

  2. Materiaalkeuze van alle achterliggende en regelmatig geheel onzichtbare technologie wordt vaak niet bepaald door de designers, wel door engineers, marketing en allerlei andere partijen. De kostprijs per unit bij vervanging is klaarblijkelijk van onderschikt belang aan de esthetische kwaliteiten en de verkoop die deze genereert.

    Beschadiging door steenslag komt naar mijn weten minder voor bij kunststof behuizingen. Bij een koplamp van glas kon vaak echt een gaatje in de lens worden geslagen, de hogere flexibiliteit en grotere sterkte van een kunststof unit voorkomt dat bijna geheel.

    • FrX says:

      Én kunststof is lichter: win-win situatie!

      Hoewel. Voor het milieu is het dan weer pakken slechter..

      • Dat is niet per definitie waar:
        Voorheen waren koplampen vaak gemaakt met veel metalen en glazen onderdelen. Beide materialen hebben een veel hogere smelttemperatuur dan kunststof; versmelting van het rouw materiaal tot een vloeibare substantie die in de matrijs gespoten kan worden kost dus meer energie en vervorming van metaal met mallen moet onder een hoge druk gebeuren. Dat betekend dus dat veel meer energie bij de fabrikatie moet worden gebruikt.

        Een ander groot voordeel van het gebruik van kunststof uit een milieu point-of-view is dat in een enkele spuitgietmal veel meer onderdelen, zelfs bestaande uit diverse kunststoffen, kleuren en hardheden, in een maal kunnen worden geproduceerd/ingespoten. Zonder dat er de voorheen benidigde rubbertjes, schroefjes, lijm , laswerk of andere “verbindings methode” aan te pas hoeft te komen.

        Daarnaast is recycling eenvoudiger omdat omsmelten of de schredder opnieuw minder energie kost…

Leave a Reply