DRIVR

70 Jaar Jeep: Van Willys tot Wrangler & Beyond

Ze worden stilaan zeldzaam, de 4×4-iconen. De Land Rover Defender zou nog tot 2015 meegaan terwijl de Toyota Land Cruiser en Nissan Patrol al lang in het nieuw gestoken zijn. Zo bekeken is de Jeep Wrangler weldra de enige met een visuele link naar het verleden; naar de tijd toen het Amerikaanse oorlogsapparaat een Go Anywhere-vehikel commissioneerde om Europa te liberaliseren. Exact 70 jaar geleden.

Ontwikkelingsvideo van de militaire Willys Overland MB uit 1943

De legende wil dat het prototype van de allereerste Jeep in een recordverdachte vijf dagen ontwikkeld werd. Straffer nog: Karl Probst van de American Bantam Company (ABC) zou er nauwelijks 18 uur over gedaan hebben om zijn ontwerp op papier te zetten, ondanks de strikte eisen van Washington. Die stipuleerden een gewicht lager dan 1.100kg en een (sorry) bombestendig motorblok dat ABC door zijn precaire financiële situatie niet kon ontwikkelen. De firma Willys Overland kon dat wel, en kreeg het design van Probst doorgespeeld van de regering om de productie op te starten – net als Ford dat zijn versie onder licentie mocht bouwen. Tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog hadden beide gecumuleerd 640.000 eenheden van de Willys MB geconstrueerd.

70jaarjeep3

Burgerversie van de militaire Jeep die in 1945 CJ 2A werd gedoopt

Dat de MB instrumenteel was in de herovering van Europa, is genoegzaam bekend. Maar misschien niet dat het 4×4’tje ook in zijn thuisland op handen werd gedragen – vooral door terugkerende GI’s die er geen afstand van wilden doen. De vraag naar een burgerversie werd dan ook onhoudbaar voor Willys Overland dat in 1945 met de CJ 2A kwam, een gebruiksvriendelijkere variant van het legermodel met achterklep en optionele Power Take Off. Ter verduidelijking: dat is geen fles nitro om een wheelie mee te trekken, maar een landbouwkoppeling voor veldmachinerie. De typebenaming ‘Agri’ was dan ook right on the money, tot de marketeers zich (toen al) gingen moeien en er CJ voor Civilian Jeep van maakten. Die was nog eens goed voor 150.000 exemplaren en vormde het startschot van een hele rist burgermodellen.

70jaarjeep4

Vlnr: Station Wagon (1949), Wagoneer (1963), Cherokee (1984) & Commander (2006)

Hoeveel varianten de Jeep-catalogus telt, weet niemand exact. Wikipedia vermeldt er zo’n 290, stuk voor stuk onderverdeeld in nietszeggende lettercombinaties als DJ (Dispatcher Jeep), FSJ (Full Size Jeep), MJ (Metric Ton Jeep) en ga zo nog maar een 4×4-kwis door. Vermeldenswaardig zijn vooral de Jeep Wagoneer uit 1963, de Cherokee uit 1984, de Wrangler uit 1987 en de Grand Cherokee van 1992. Valt het je trouwens op dat dat allemaal ‘Jeeps’ zijn beter dan ‘Willys Overlands’? Met dank aan de soldaten die de bijnaam ‘Jeep’ van de tekenfilm Popeye geleend zouden hebben, naar het junglediertje “that could solve seemingly impossible problems”. Als enige bedrijf dat na de oorlog nog Jeeps bouwde, kreeg Willys Overland de patentnaam toebedeeld terwijl constructeurs van gelijkaardige voertuigen de algemenere term ‘jeep’ met een kleine letter mochten gebruiken.

70jaarjeep570jaarjeep6

70jaarjeep770jaarjeep8

Klokwijzerzin: Wagoneer (1963), Cherokee (1984), Grand Cherokee (2011) & Compass (2011)

Van de vier klassiekers zijn er vandaag nog twee in productie: de Wrangler en de Grand Cherokee. De Wagoneer – nota bene de eerste 4×4 met automatische versnellingsbak – ging eruit toen houtinleg aan de buitenkant passé werd (en dat was in de States rijkelijk laat), terwijl de gewone Cherokee niet meer Grand genoeg was voor de megalomane nineties. In de plaats daarvan is er vandaag de Compass die als Urban Jeep omschreven staat, en de nieuwe Grand Cherokee die een Italiaanse 3.0TDI en elektronische off-roadsnufjes inzet om de Duitsers te beconcurreren. Kortom: de enige echte Jeep – en die noemen ze bij Chrysler niet voor niet ‘The Icon’ – is de Wrangler die nog altijd respect afdwingt in 4×4-middens.

70jaarjeep9

70jaarjeep1170jaarjeep10

Eén van vele specials: de Mojave Unlimited (waarbij ‘Unlimited’ voor de lange versie staat)

Grosso modo heeft The Icon twee mededingers: de Defender (waar on-road weinig mee aan te vangen valt), en de Mercedes G (waar je je blauw aan betaalt). De Wrangler kost als benzine-instapper 28.300€, heeft voor 2011 een volledig vernieuwd interieur en is relatief goedgemanierd op verharde wegen. Akkoord, de remmen stinken na een kwartier en het stuur is even wazig als een bijziende – maar het werkt allemaal zonder al teveel toegevingen van de bestuurder. Zwier de hardtop eraf (lang niet zo snel gedaan als geschreven) en het woord rijplezier is zelfs aan de orde, zeker met de 2.8 diesel in combinatie met de automaat. Daarmee uitgerust haalt de Wrangler 160km/u, maar loopt de rekening ook op naar 35.000€ en gemiddeld 10l+ diesel per 100 gereden kilometers. Eenmaal off-road wordt het verbruik zelfs in uur uitgedrukt beter dan in kilometers…

70jaarjeep1

Het voortbestaan van Amerika’s trots lijkt dus gegarandeerd nu FIAT meerderheidsaandeelhouder van Chrysler is. En misschien nog belangrijker: de Jeeps blijven voorlopig gespaard van de badge engineering die Lancia in de nieuwe constellatie treft, ook al circuleren er geruchten van een gedownsizede Jeep die het tegen de MINI Countryman moet opnemen. Maar wat daar ook van zij; de Wrangler blijft voor ons het paradepaardje van een merk dat onlosmakelijk verbonden is met de bevrijding. En bovendien is het het enige contemporaine model dat de trappen van het Capitool nog kan beklimmen zoals de Willys Overland bij zijn perspresentatie in 1941 deed. Respect.

70jaarjeep2

Share Button

5 Responses

  1. Milly says:

    Mooi artikel!

  2. Johnnyboy says:

    @Milly: oftewel: tiseensietaanes

    Waar blijft het filmke met de GI’s die zo’n Willy demonteren en weer monteren in 1 minuut?

  3. W0ut says:

    Op 5min18. Wat ligt er in die aanhangwagen? I hope it is not….

  4. Ken Divjak says:

    Toffe video van het Amerikaanse MotorTrend:

Leave a Reply