DRIVR

Gastbijdrage: Koplampen – Deel Zes van een Zesluik

OPGELET: Aan deze gastbijdrage hangt een disclaimer vast!

De lantaarn met een reflector die rond 1880 werd geïntroduceerd ging de geschiedenisboeken in als eerste autokoplamp. Door acetyleen- of carbidgas gevoed, evolueerde automobiele verlichting naar de Conaphore koplamp. Sommige merken gebruikte de heel herkenbare, ranke Woodlite koplampen. Auto’s van lang verdwenen merken als de Tucker hadden al meedraaiende koplamp midden op de neus. Sommige technologie is dus niet zo nieuw als velen denken.

Amerika gold jaren lang zowel als bakermat voor nieuwe ideeën, zoals day-time running lights, alsook innovatie stopper door beperkende, ouderwetse regelgeving. Nu zijn op Europese auto’s de day-time running lights verplicht. Over het algemeen worden high-performance light-emitting diodes, ofwel LED technologie, toegepast voor dit type verlichting.

Design principes als Art Deco, en de verborgen koplampen die deze stijl met zich meebracht, dicteerden de vormgeving van verlichting aan het front en achterzijde. Het raketthema dat in de VS ontstond en de plas overstak was een andere belangrijke inspiratiebron voor automotive- en productdesigners. Daarna werden rechthoekige koplampen geintroduceerd in de jaren ’60, toegepast op onder meer de Citroën Ami 6 en de Ford Taunus. En terwijl Michael Jackson’s “Billie Jean” een hit is, zijn de opklapbare koplampen, die op allerlei wijzen omhoog rollen, klappen of zakken, populair.

Clear lens technology, LED en xenon verlichting brachten alle autofabrikanten nieuwe mogelijkheden na het verbod op klapkoplampen. Aan de hand van LED kwam BMW met haar ‘angle eyes’. Maar verlichtingsinnovatie hoeft niet per definitie gedreven door technologie te zijn. Volvo stationcars, met hun typische langwerpige achterlichten, zijn een goed voorbeeld van een revolutie en daarna een evolutie in design van verlichting. Het maakte de brand identity van het Zweedse merk en kan nu worden gezien als signature lighting.

Maar wat zijn nieuwe ontwikkelingen en wat is de toekomst? Er bestaat nu veel aandacht voor detail. Koplampen zijn echte eye catchers geworden. Dat is niet alleen te danken aan nieuwe lichttechnologie, maar tevens aan nieuwe constructiematerialen. Ondanks de grote hoeveelheid beperkingen voor automotive designers die door wetten, productiekosten en – limieten worden opgedrongen is er door nieuwe materialen en technieken, nog genoeg ruimte om onderscheidende ontwerpen te maken.

Veel designinnovaties worden ondersteund door noviteiten uit de kunststofindustrie. Flinke hoeveelheden kunststof worden verwerkt in armaturen aan de voor- en achterzijde. Voor de gespecialiseerde bedrijven die kunststof aan de auto-industrie leveren is dit een extra boost voor de productie en bovendien een specifiek vakgebied en discipline. SABIC Innovative Plastics, voorheen General Electric Plastics, is een van de grootste leveranciers van kunststof aan onder meer de auto-industrie. Ze werkten aan de kunststof panelen van de eerste Smart, doen veel voor Renault en zijn voor vele andere autofabrikanten hofleverancier. De kunststoffen moeten onder hoge temperaturen, en temperatuurswisselingen, hun flexibiliteit en helderheid behouden en bovendien jarenlang een kwalitatief hoogwaardige uitstraling waarborgen. Of ze nu in een deurpaneel of koplamp worden toegepast, speciale aandacht is per gebied vereist.

SABIC ontwikkelde met Hyundai de QarmaQ. Van bumper tot bumper zit deze auto vol met kunststof innovaties. Kunststof heeft goede eigenschappen op gebied van veiligheid, gewicht en daarmee brandstofbesparing, productietechnologie, vormgevingsvrijheid voor designers en milieu aspecten als recycling.

In het kunststof van achterlichten worden tegenwoordig veelvuldig vormen geboetseerd die de stroomlijn van de auto, en het daarmee zo belangrijke verbruik, verbeteren. De lucht wordt door deze mini spoilers van de body afgeleidt, waardoor deze minder aan de auto “plakt”. Ik heb met een rode cirkel aangegeven waar de vouw zich in de unit bevindt.

drivr-6-fotos-011

Ik sluit dit zesluik af met een showcase van hoe moderne technieken kunnen worden gecombineerd tot een fraai geheel. Xenon, LED en allerlei andere systemen werken samen in een al dan niet (matte) kunststofbehuizing.

GINA Light Visionary Model is een concept van BMW. Hij illustreert hoe ‘out of the box thinking‘ kan leiden tot oplossingen op vele terreinen. Zo is de carrosserie zeer flexibel, wat niet alleen een spectaculaire schouwspel biedt bij het openen en sluiten van onder meer de portieren, maar ook een fikse gewichtsbeperking met zich meebrengt. Bij een kleine aanrijding buigt het materiaal eenvoudig mee en bij een beschadiging kan het paneel eenvoudig, en zonder overspuiten, worden vervangen. De verlichting is zonder meer uniek te noemen.

De BMW Vision ConnectedDrive is een tweezits roadster. BMW presenteert met deze auto de mogelijkheden van huidige en toekomstige in-car technologie voor het optimaliseren van comfort, veiligheid en infotainment. De verlichting visualiseert het pad van de data-uitwisseling tussen de bestuurder, passagier, voertuig en de omgeving. Elke laag wordt gedefinieerd door een kleur, ritme, beweging en textuur. Door de transparante surfaces kan de weg die de informatie gaat, gezien worden. Er wordt glasvezelverlichting gebruikt om deze lichtlijnen te tekenen.

SEAT Tribu Concept, 2007. Het combineren van een kunststof achterklep met nieuwe lichttechnologie. De diverse componenten kunnen in één deel worden geproduceerd.

drivr-6-fotos-005

drivr-6-fotos-006

De Mazda Nagare Concept reeks, waaronder de Taiki, Nagare en Kiyora, die in 2006 werd geïntroduceerd, hadden stuk voor stuk zeer unieke verlichting.

drivr-6-fotos-007

Citroen C-Cactus Concept, 2007. Een achterlicht unit waarvan het hart doorzichtig is voor verbeterd zicht achteruit, omringt door LED verlichting.

De EDAG Light Car is een showcase van wat er met technologie mogelijk is.

MINI laat de kleine Rocketman concept car op het Autosalon van Genève aan het publiek zien. De Rocketman heeft extravagante verlichting aan zowel binnen als buitenzijde van de auto.

Renault Captur Concept: met lichtbanen die over de carrosserie lopen en een ritmische knipperwijze hebben.

En dan last but not least; de Volvo Concept Universe. Met zijn diepe grille die lucht in de motorruimte perst. Ook hier een speciaal ritme in de verlichting, maar dan in de opstart-sequence van de koplampen.

Share Button

13 Responses

  1. Niels VDW says:

    Waren de angel eyes er niet al vóór de LEDs?

  2. Borissnor says:

    Had graag wat meer info gehad oer de ontwikkeling van de xenon lamp en het verschil tussen bi-xenon en xenon. Voor de rest geen commentaar!

  3. ElmoTheElk says:

    Mooie serie, bedankt voor het schrijven. Foto’s waren steeds en handig (filmpjes niet zo). Ben benieuwd wat we van deze concepts ook daadwerkelijk straks op de weg zien.

  4. @ Niels VDW: Ik heb het even nagezocht. Je hebt inderdaad gelijk, mijn bron had het niet bij het rechte eind. De wat gele Corona Rings, of Angel Eyes, van de door mij omschreven 5 worden met halogeen verlicht. De huidige 5-serie schijnt wel LED te gebruiken voor de Angle Eyes en heeft daarom een hardere, witte straling.

    @ Borissnor: Ik heb er over gedacht om verder in te gaan op xenon verlichting, maar omdat deze technologie een wat minder belangrijke rol voor wat betreft styling en design speelt dan de soorten verlichting die ik heb beschreven, heb ik mijn focus gericht op andere technologie.

    @ ElmoTheElk: Dank voor de complimenten. De filmpjes zijn mijns inziens relevant om de sequence en het ritme van de verschillende lichtconcepten te laten zien. Deze komen niet of nauwelijks tot uiting op foto’s. Je kunt veel van de bovenstaande auto’s omschrijven als kinetische sculpturen, en dan heb ik het dus specifiek over de verlichtings installatie. Al gaat dat voor de Tribu en C-Cactus wellicht wat minder op. De interessante visuele informatie in de verlichting op de concept cars hierboven is bovendien een trend die zich naar mijn idee voorlopig zal voortzetten. Visueel heel anders dan de meer statische verlichting die ik heb omschreven om deel een tot en met vijf.

    @ alledrie: dank voor de response!

  5. Elmotheelk says:

    Dat is ook zo, met name die Renault knippers zien er flitsend uit zo in het filmpje.

  6. Pieter Ameye says:

    Afgezien van het ridicule acroniem, is het BMW GINA concept ronduit geniaal. Jammer dat Bangle noodgedwongen (moest?) vertrekken, had graag meer gezien.

  7. @ Pieter: de naam is wellicht wat ver gezocht, maar blijft wel goed hangen -belangrijk- en heeft een zeer menselijke factor, goed aansluitend bij het concept.

    Ik ken Bangle niet persoonlijk, dus 100% zekerheid kan ik niet geven, maar voor zover ik weet heeft Bangle zelf de stap gemaakt BMW te verlaten. Na jaren binnen de automotive nemen diverse design directors dat besluit. Soms starten ze een eigen merk (Fisker) of een design of advies studio. BMW heeft Bangle altijd zeer ondersteund, vooral in het begin toen de kritiek zeer groot was.

    Persoonlijk ben ik een groot bewonderaar van Bangle en zijn revolutionaire werk. Hij is niet enkel zeer getalenteerd, maar ook bekend staat als een heel vriendelijke design director.

  8. Pieter Ameye says:

    Ik vond niet alles even geslaagd, maar zijn auto’s waren op zijn minst wel vernieuwend. Ook kon ik zijn aanpak om ieder BMW-model bewust visueel van elkaar te onderscheiden, ten zeerste appreciëren. Iets wat van zijn opvolger niet bepaald gezegd kan worden.

    Dit zou de nieuwe 3 moeten zijn, of was het te heet gewassen 5?

    f30-6

    Meer plaatjes op: http://www.f30post.com/forums/showthread.php?t=572138

    • FrX says:

      Dus BMW gaat de Audi-toer op met hun design? Geen goede evolutie voor mij dan, in alle geval.

      Ik zie het meeste heil in lichtblokken die geen lichtblokken meer gaan zijn, maar worden geïntegreerd in naden van het koetswerk, in glas van de achterruit of een geheel eigenzinnige sculptuur gaan krijgen, waardoor auto’s nog meer identiteit krijgen.

      Het zou maar al te mooi worden moest verlichting bestaan in een doorzichtig vlies dat je eender waar op kan plakken, ramen, koetswerk, etc. Als dit uitstaat lijkt de wagen helemaal geen lichten te hebben. Valt wel wat mee te spelen ^^ (En ja, daar gaat mijn fantasie weer..)

      • Stijn says:

        Mja, lijkt leuk maar wat is de kostprijs (zowel in constructie als bij vervanging) ervan. En wat gaan de nadelen ervan zijn? Vandaag de dag met de heldere beglazing zijn damp en zelfs het blijven staan van water erin schering en inslag. En dit bij alle merken (Toyota, Porsche,…). Binnen de garantieperiode geen probleem maar erna kan je zelf muntjes op tafel leggen. En opnieuw, en opnieuw… Niet dat ik nieuwe technologieën wil tegenhouden maar ze mogen niet eeuwig (het tweedehansleven van een wagen kan lang zijn, alhoewel ze Afrika geen last meer zullen hebben van water in de achterlichten :)) problemen opwerpen.

    • Stijn says:

      Klopt maar is typisch BMW, kijk naar de jaren ’60, ’70, ’80 en ’90. Steeds een bekend familiegezicht.

      Bangle blijkt inderdaad een hoogst vriendelijk en creatief persoon te zijn, volgens ingewijden. Maar hij geeft zelf toe geen echte autofanaat noch vaak oog te hebben voor andere/historische wagens. Daardoor krijg je wel iets unieks maar een echt mooie wagen? De E90 3-reeks lijkt werkelijk van iemand te komen die het verschil niet kent tussen een Primera en een 3…

      • Pieter Ameye says:

        “De E90 3-reeks lijkt werkelijk van iemand te komen die het verschil niet kent tussen een Primera en een 3…”

        Heb je een punt, al denk ik dat Bangle bij de 3 niet helemaal zijn zin mocht doen. T’is tenslotte het volumemodel bij uitstek.

        • Stijn says:

          Klopt, met de 7-reeks kreeg hij waarschijnlijk bijna alle vrijheid. Met de 5 werd er al wat meer over zijn schouder gekeken en bij de 3 was ‘big brother’ helemaal present 🙂

Leave a Reply