DRIVR

Gastbijdrage: Eerbetoon – Opel Manta A, B & GT/E

OPGELET: Aan deze gastbijdrage hangt een disclaimer vast!

Ter gelegenheid van het 150-jarige bestaan van Opel halen we de komende maanden een paar fameuze Blitz-modellen voor het voetlicht. Een daarvan is zonder twijfel de Opel Manta die in zijn gloriejaren ’70 en ’80 zo’n reputatie had dat ein Mantafahrer een begrip werd in de taal van Goethe. Op straffe van een geföhnd kapsel met nektapijt behoed ik mij evenwel voor gemakkelijke Mantawitze, want we gaan het dus vooral over de auto hebben – in A, B & GT/E-varianten.

Manta A

Het Mantaverhaal begon in 1970 met de Manta A. Die zou er gekomen zijn als Rüsselsheim’s antwoord op de Ford Capri – nog zo’n coupé voor het volk. De rivaliteit tussen deze twee iconische seventies-bakken was dus al een feit vanaf dag één. Gezien in de coupétraditie van Opel zou je de Manta kunnen beschouwen als de opvolger van de Opel GT, maar dat was hij niet; de ronde achterlichten waren zowat het enige wat de twee met elkaar verbond, want onderhuids was de Manta volledig gebaseerd op de Ascona – het sedanmodel dat Opel twee maanden na de Manta voorstelde. Het exterieurontwerp was wel enigszins schatplichtig aan de Amerikaanse muscle cars van die tijd – met een lange gewelfde motorkap, de brede grille waarin ronde koplampen boos voor zich uit kijken en de al vernoemde achterlichten.

Onderhuids waren er onafhankelijk opgehangen voorwielen, een starre achteras, een vierversnellingsbak en 1600- of 1900-motoren. Later werd daar een 1200 uit de Kadett aan toegevoegd, en aan het ander einde van het spectrum een 1900 met benzine-injectie (GT/E gedoopt, met de E van Einspritzung). De Manta had met andere woorden niet de dikke motoren waar de Capri wel recht op had (zoals V6’en), maar hij was licht en had een goede handling, wat hem geliefd maakte bij rallyrijders.

Manta B

In 1975 kwam de opvolger er – de Manta B dus – die het uitgezongen heeft tot 1988; de langste productie in de geschiedenis van Opel. Bovendien vond die hoofdzakelijk plaats in de ondertussen ter ziele gegane Antwerpse vestiging. De B was in tegenstelling tot de A nogal hoekig en strak vormgegeven. Maar onder die op de Chevrolet Monza geïnspireerde koets zaten nog steeds een starre achteras, de vierbak en voortaan een uitgebreid palet Opel-benzinemotoren (1200, 1300, 1600, 1800, 1900, 2000). De tweeliter werd vooral gebruikt voor de GT/E-modellen, een benaming die in 1985 veranderde in GSi en er een Getrag-vijfversnellingsbak bij kreeg. Rond de Manta ontstond een heuse tuningcultuur, met bijvoorbeeld de dubbele ronde koplampen van Opel-tuner Irmscher om maar één populaire modificatie te noemen…

Ook in rally’s zag je de Manta (samen met de nauwe verwante Ascona B) geregeld opduiken. Vandaar de homologatieversies die Opel op de markt bracht zoals de i200 (2.0E met 125 pk) en i240 (2.4E met 136pk). Top of the bill was de Manta 400, die bijna een model op zich vormde. De 400 was de straatlegale basis voor een rallyauto die aan de buitenkant te herkennen was aan de verbrede wielkasten van Irmscher, en onder de motorkap een 2.4 met zestienklepscilinderkop van Cosworth kreeg – standaard goed voor 144 pk. De 2.4 bood echter heel wat mogelijkheden voor tuning, en men haalde zonder drukvoeding soms zelfs (meer dan) 300 pk uit het blok!

Een originele GT/E

Wij gingen kennismaken met dit icoon uit de jaren zeventig via Koen Ackx, stichtend lid van de Manta B Club Hageland. Koen is compleet verslingerd aan ‘de rog’, want hij rijdt er al zijn hele leven mee. In de garage staan drie rijklare exemplaren, in de berging genoeg onderdelen ‘om er nog vijf ineen te steken‘ en in de vitrinekast ontelbare miniaturen… Hoogtepunt in zijn collectie is voor mij de originele, oranje Manta B 1900 GT/E uit 1976. Ik heb ze namelijk graag zo authentiek mogelijk, mijn oldtimers. Het was zijn broer die deze GT/E ontdekt had in een wei met 200.000 km op de teller en compleet rot. De auto werd helemaal gerestaureerd, nieuwe panelen werden erin gelast, de originele lak kwam er weer op en in plaats van de originele vierbak monteerde Koen de 1982 Getrag-vijfbak. Wel handig zo als je veel snelwegkilometers maalt richting Opel-meetings. De 1900-motor met Bosch L-Jetronic-injectie is goed voor 105 pk en verbruikt zo’n 8 à 9 L/100 km. Het leeggewicht bedraagt 1.020 kilogram en de topsnelheid 185 km/h.

Op weg

Wie denkt dat matzwart ongelooflijk hedendaags is, moet de sportiefste Manta-versies eens goed bekijken. 40 jaar geleden al werden die geleverd met een matzwarte motorkap, en dat staat hem beeldig tegen het levendig oranje. Het GT/E-logo contrasteert mooi en achter de voorwielen prijkt een zwarte rog. Matzwart zien we tegenwoordig (te?) veel, maar dertienduimsvelgen hebben zelfs de kleine stadsautootjes van vandaag niet meer. Het zegt iets over de evolutie van de wielmaten. Binnenin is het eenvoud troef. Niets te veel: hierin kan je niet anders dan rijden, want veel knopjes om aan te prullen zijn er niet. Dat is het mooie aan oude auto’s: je ben helemaal connected. De deuren zijn zo dun dat je de weg hoort en bijna voelt voorbij suizen. De snelheidsmeter klimt trillend recht in de ronde klok, die zit nog met een draaiende kabel verbonden aan de overbrenging. Elektronica bestond toen nog niet in auto’s. Hoogstens elektriciteit.

Het aantal Manta’s dat vandaag nog rijdt neemt echter af en ook de liefhebbers zijn steeds dunner gezaaid. De redenen zijn legio: oude vossen die hun wilde haren kwijtraken, het werk, het gezin en het feit dat het steeds moeilijker wordt om de Manta’s op de weg te houden. Niet dat er iets fout is met de wegligging, neen, het zijn de wisselstukken voor het onderhoud en de reparaties die steeds schaarser worden. “Veel wordt namelijk kapotgereden in rally’s”, zegt Koen Ackx. Classic rally’s zijn spectaculair om te zien, maar op tijd en stond een gave Manta op de openbare weg kunnen we ook best smaken! ‘t Is ‘t een of ‘t ander…

 

Share Button

4 Responses

  1. Ken Divjak says:

    En de Manta CC? Hoort die (niet) in het lijstje thuis?

  2. Stijn says:

    Leuk stuk! En die matzwarte motorkappen zijn inderdaad typisch, werd in die tijd blijkbaar gedaan om reflecties door de vaak lange en vlakke motorkappen te voorkomen…

  3. fré says:

    manta ist für schwullis

  4. Vic Heylen says:

    Een dan is er nog de Manta 6 cyl. versie TE2800
    http://www.te2800-register.be

Leave a Reply