DRIVR

Column: Stationwagens – De Vergeten SUV’s

Sports Utility Vehicle, softroader, terreinwagen en crossover: de synoniemen zijn intussen even divers als de voertuigen zelf. Volgens de laatste cijfers valt één op de vier verkochte voertuigen binnen die categorie, terwijl het aanbod gestaag blijft groeien. De redenen daarvoor zijn legio: het sportieve karakter, de hoge zitpositie, een groter gevoel van veiligheid, de makkelijke instap en de ruimte binnenin. Maar maakt dat het wagentype effectief superieur?

Nissan Patrol

De Nissan Patrol Y60 van eind jaren ’80:
vooral gekocht door paardenfokkers en mannen van middelbare leeftijd met compensatiedrang.

Noem me ouderwets, maar bij terreinwagens denk ik altijd spontaan aan de oude Nissan Patrol van mijn vroegere buurman: een betrouwbaar, roetbrakend werkbeest dat met paardentrailer en al de meest zompige weilanden doorkruiste zonder een kik te geven. De voorbank was hard en tot op de draad versleten, het chassis rolde harder in de bochten dan een hovercraft naar Engeland op een stormachtige dag en het comfort binnenin bestond uit – wel – verwarming in twee standen: noordpool of sahara.

Sinds de donkere jaren ’80 is er veel veranderd. 4×4’s worden niet langer exclusief gekocht door paardenfokkers en mannen van middelbare leeftijd met compensatiedrang. Neen: vandaag rijden soccer moms met een SUV, dromen hippe twintigers met baard van eentje en zoeken leasende IT’ers eerder naar een Q dan een S op de keuzelijst van hun bedrijf. Eenmaal voorbij de 50 is er helemaal geen ontkomen meer aan, want dan word je gewoon verwacht van de wereld vanachter een hoog stuur te aanschouwen.

Laten we de zitpositie buiten beschouwing – die trouwens in heel wat SUV’s niet zoveel hoger is dan bij een normale auto – dan lijkt de break in veel gevallen de betere keuze. Waarom? Omdat het lagere zwaartepunt voor een betere wegligging zorgt en er zeker zoveel ruimte voor passagiers en bagage in is. Wil je een beter overzicht op de koop toe, hou dan voldoende afstand en probeer voorbij je voorligger te kijken door er schuin achter te gaan rijden. Twee gratis tips die je in elke cursus defensief rijden meekrijgt.

ford_model_t_depot_hack_14rolls-royce_phantom_ii_shooting_brake_2

Voorlopers van de moderne stationwagen:
links de Ford Model T Depot Hack uit 1925, rechts de Rolls-Royce Phantom II Shooting Brake

Een subjectiever argument om voor een stationwagon te kiezen: ze zijn gewoon zo cool. Een stukje geschiedenis. De term stationwagon is overgewaaid uit de States, waar in de hoogdagen van het spoorverkeer stationwagons of depot hacks werden gebruikt om passagiers van en naar het station te brengen. Tezelfdertijd werd  de term shooting brake (bij ons: break de chasse) gebruikt als aanduiding voor voertuigen om mee te gaan jagen. Chauffeur en passagiers zaten op twee of zelfs drie banken vooraan met voldoende ruimte erachter om geweren en buit te vervoeren. Het kofferdeksel opende trouwens naar boven, om vanuit een rijdend voertuig te kunnen schieten. Oorspronkelijk werden deze voertuigen gebouwd op een vrachtwagenchassis en bestond de opbouw grotendeels uit hout met een canvas dak en open ramen, eventueel af te sluiten met gordijnen.

Ford had op het einde van de jaren ’20 zelfs een eigen bos met hardhout om in het hout van zijn woodies te kunnen voorzien. Hout vroeg echter constant om onderhoud: vernislagen moesten bijgewerkt worden, en door het uitzetten en terug inkrimpen van het ‘levende’ hout moesten de bouten en moeren regelmatig aangedraaid worden. Staal werd bijgevolg meer en meer gebruikt, met een korte opflakkering van de woody direct na WOII, wegens een tekort aan staal. De volledig houten opbouw verdween evenwel snel en in de plaats kwamen houten panelen en nog later nephouten versieringen op de deuren.

buick_roadmaster_estate_wagon_6

De Buick Roadmaster Estate is de bekendste drager van nephouten panelen.

In de VS betekende de opkomst van minivans zoals de Dodge Caravan en de Plymouth-Chrysler Voyager het einde van de stationwagen. Maar hoewel ongeveer op hetzelfde moment ook in Europa de monovolume zijn intrede deed met de Renault Espace, bleven zowat alle merken breaks aanbieden – vaak op verschillende modellen. Voorlopig gaan de meeste merken daarmee door, maar hoelang nog voor de dominantie van de SUV ook hier de stationwagen van het toneel verdringt?

Share Button

9 Responses

  1. Stijn says:

    Goed artikel dat de rationaliteit achter breaks mooi aangeeft. Sedans vind ik trouwens ook nog steeds hun voordelen hebben, onder meer door het koetswerk bestaande uit drie volumes dat rolgeluiden van de achterste wielen beter dempt.

  2. Herdewyn Benny says:

    Meer heb je idd niet nodig. De meeste breaks bestel je trouwens ook als 4WD als je dat zou willen.

    (Ik rij een Octavia Combi -rationeel² dus- maar na elke testauto is dit steeds thuiskomen qua ergonomie, zicht rondom, eenvoud en bruikbare ruimte, zelfs met 2 kinderstoelen en een cosi op de achterbank).

  3. Ratio boven! Met een Skoda Octavia/Superb Combi kan je (naar mijn bescheiden mening) nog steeds niets mis doen… Meer been- en kofferruimte dan in de meeste SUV’s!

  4. Ken Divjak says:

    VAB Magazine heeft recent eenzelfde dilemma voorgelegd aan een testpanel van zes lezers. En weet je wat? De SUV en (toegegeven: minder verrassend) de MPV moesten de duimen leggen tegen de klassieke break, ondanks het feit dat de Peugeot 3008 bij aanvang van de test torenhoog favoriet was.

    Wat volgende vraag niet uit de lucht maakt: zijn het effectief de kopers, of eerder de makers (en hun marketingafdelingen) die iedereen naar een SUV dwingen?

  5. Benny Herdewyn says:

    Marketing is een straf beestje…Maar we als we nog lang willen rijden, gaan we met z’n allen toch meer moeten nadenken om auto’s te kopen die aan onze werkelijke behoeften voldoen. Een SUV doet dat meestal niet.

    Ik vond dit nog terug in de archieven 🙂
    http://drivr.be/2010/03/21/cmi-car-mass-index/

    gewicht en luchtweerstand: lichter en lager (maar langer/break) is altijd beter dan zwaarder en hoger

    • Stijn says:

      Schitterend artikel, dat ik dit ooit gemist heb! Doet me nadenken of we niet tot een Drivr-index zouden kunnen komen 🙂

  6. Vish says:

    Autoweek heeft een handvol jaar geleden dezelfde vraag gesteld. Heeft een dubbeltest gedaan met een Ford Mondeo en de Ford S-Max. De conclusie was toen ook in het voordeel van de S-Max.

    Toch heb ik later geen mondeo gekocht maar de S-Max. Ik denk dat de perceptie van de “grotere wagen” het bijna altijd wint van de harde feiten. Maar is dat niet vaker bij de keuze van een wagen?

Leave a Reply