Share a little biographical information to fill out your profile. This may be shown publicly.

 

We sturen je per e-mail een wachtwoord toe. Soms komt deze e-mail in je spambox terecht.

Passagiers in de auto kunnen een zegen zijn bij lange ritten op de snelweg, maar ook een ergernis als de bergpassen zich aandienen. Elke sportieve chauffeur kent de frustratie van tergend traag door berg en dal te moeten glijden om de passagiers tevreden te houden. Rustig rijden is namelijk één van de manieren om wagenziekte te vermijden, maar bestaan er ook andere methodes om uw metgezellen niet lijkbleek te zien wegtrekken? Wij zochten de oorzaak en mogelijke oplossingen voor je uit!

pexels-photo-681347

Misselijkheid tijdens het reizen is ontstaan toen men niet langer te voet of te paard op pad ging. Het menselijk lichaam is namelijk voorzien op de voorwaartse, zijwaartse en op-en-neer gaande bewegingen die we met onze benen maken. De snelheid bedraagt doorgaans 5 km/h bij het wandelen, op een frequentie van om en bij de 1,5 Hz. Omgerekend: 90 stappen per minuut, waarbij de snelheid geen rol speelt. Een mens is dus niet gevoeliger aan misselijkheid op een vliegtuig dan op een boot omdat het vliegtuig dertig keer sneller gaat. Meer nog, een persoon die aan een constante snelheid voortbeweegt zal dit zelfs niet merken. Het beste bewijs hiervan is onze ronddraaiende planeet, waardoor iedere Belg constant met een draaisnelheid aan het oppervlak van 1050 km/h beweegt.

Acceleratie en deceleratie zijn wel voelbaar. Bij een toenemende snelheid spreekt men van acceleratie, bij afnemende van deceleratie. Beide gaan gepaard met krachten op het menselijk lichaam die duidelijk worden waargenomen. Bij acceleratie voelt de chauffeur zich in zijn zetel gedrukt. Dat aanvoelen is trouwens dé reden waarom een auto gemakkelijk met het gaspedaal te besturen valt; de stand van onze voet bepaalt de brandstof naar de motor en zo het koppel die op zijn beurt de acceleratie bepaalt.

Ruk (Engels: jerk) is één van de redenen voor misselijkheid in de auto. Zoals acceleratie de verandering in snelheid is, zo is ruk de verandering in acceleratie. Een constante deceleratie, bij het remmen, zorgt voor een constante kracht waar de mens goed mee om kan. Tenzij we natuurlijk tegen een boom rijden en de deceleratie te hoog is. Op een verandering van acceleratie, bijvoorbeeld bij een chauffeur die pompend gas geeft, kan een passagier niet correct reageren. Bijgevolg kan vanaf een bepaald niveau van ruk een oncomfortabel gevoel optreden, dat resulteert in misselijkheid. We onthouden vooral dat een hoge snelheid geen probleem is zolang er maar geleidelijk geremd en ingestuurd wordt. Al gaat die hoge snelheid meestal gepaard met bruuskere handelingen.

Helaas is ruk niet de enige reden voor misselijkheid, trillingen zijn een twee belangrijke oorzaak. En opnieuw is de resulterende misselijkheid te wijten aan de gewoontes van het menselijk lichaam. De op- en neergaande beweging die het lichaam maakt tijdens het wandelen, wordt als comfortabel ondervonden. De stapfrequentie ligt tussen 1Hz en 2,4Hz. Boven deze frequentieband, tussen 4Hz en 8Hz, bereiken onze inwendige organen hun resonantiefrequentie*. Dat betekent dat ze ongecontroleerd gaan trillen en dit zorgt uiteraard voor een oncomfortabel gevoel.

Bij frequenties lager dan onze stapfrequentie – minder dan 1Hz – treedt wagenziekte op. In tegenstelling tot bovenstaande fenomenen heeft niet iedereen daar last van. Zo hebben kinderen er meer last van dan volwassenen. Het fenomeen ontstaat door tegenstrijdige waarnemingen in de hersenen. Het evenwichtsorgaan in het binnenoor neemt de bewegingen van de auto waar, terwijl de ogen een stilstaand dashboard of een boek waarnemen. De hersenen raken hierdoor verward en er ontstaat misselijkheid.

De beste manier om de tegenstrijdige signalen te voorkomen is door zelf te rijden, of op zijn minst goed op de weg te letten. Het lichaam kan hierdoor beter anticiperen op wat er komen gaat. Het is zelfs zo dat wagenziekte vermindert naarmate dezelfde weg meerdere keren wordt afgelegd. Er bestaan ook medicijnen tegen wagenziekte. Deze werken op twee manieren: enerzijds kunnen ze de tegenstrijdige signalen naar de hersenen reduceren, anderzijds kunnen ze de symptomen van misselijkheid laten afnemen.

Bij de ontwikkeling van een wagen wordt rekening gehouden met wagenziekte en oncomfortabele bewegingen in het koetswerk. Zo ligt de resonantiefrequentie van de ophanging van iedere auto boven de 1Hz, om wagenziekte te voorkomen. Ze ligt ook onder de 4Hz om resonantie van de inwendige organen te vermijden. De ingenieurs streven naar het frequentiegebied waarop een mens stapt. Dit voelt als het meest comfortabel. Baby’s linken deze frequentie zelfs met het rondstappen van de moeder, toen ze nog in de baarmoeder zaten. Vandaar dat een autorit een baby snel naar dromenland kan sturen.

 

Mazda gaat nog een stapje verder met hun G-Vectoring Control en verhoogt het comfort aan boord door actief in te grijpen op de aandrijving. Bij het insturen van een bocht blijkt een bestuurder continu zijn eigen stuurrespons te corrigeren. Dit zorgt voor ongewenste en oncomfortabele bewegingen voor de passagiers. Door bij het insturen het motorkoppel wat te laten zakken, krijgen de voorwielen meer grip waardoor de stuurcorrecties afnemen. Het gevolg is minder bruuske bewegingen – dus minder ruk – en een gereduceerde rolhoek. Onder de streep gaat de Mazda CX-5 dus veiliger en comfortabeler de hoek om.

[Foto door Aleksejs Bergmanis via Pexels.com]

*Een resonantiefrequentie kan het makkelijkst gevisualiseerd worden door een schommelend kind. Als het kind te traag zijn benen plooit en strekt zal het niet schommelen, hetzelfde geldt als het kind het te snel doet. Enkel als het telkens op hetzelfde tijdstip de beentjes strekt zal de schommel hoger en hoger gaan. De tijd tussen iedere beweging wordt de periode genoemd en bepaalt de resonantiefrequentie.

Share Button