Share a little biographical information to fill out your profile. This may be shown publicly.

 

We sturen je per e-mail een wachtwoord toe. Soms komt deze e-mail in je spambox terecht.

Thunderhill Raceway Park, 50 kilometer ten Noorden van Sacramento, California op een zonovergoten dag. Een Yamaha YZF-R1M staat klaar aan de start, de berijder in opperste concentratie recht voor zich uit kijkend. Of zo lijkt het toch vanop een afstand. De camera zoomt in en dan pas wordt het duidelijk: dit is geen mens maar een machine.

motobot-2

Het doet wat denken aan de robot bikers uit een Terminator-film, maar schieten doet de Motobot alleen in de figuurlijke zin. Vooruitschieten op het circuit welteverstaan, want Motobot werd ontwikkeld om het op te nemen tegen professionele rijders. Dan nemen we toch ineens de beste die er is, moeten ze bij Yamaha gedacht hebben, want het was ‘Il Dottore’, Valentino Rossi, die de referentietijd mocht neerzetten. Die tijd evenaren of verbeteren, op een gewone racemotor, was de korte maar aartsmoeilijke opdracht.

Het Stanford Research Institute werd ingeschakeld om mee te denken over de ontwikkeling van de racebot. Motobot moest remmen, gashendel, rempedaal en stuur kunnen bedienen, net zoals mensen dit doen. Het moest erover waken in alle omstandigheden in evenwicht te blijven, het parcours analyseren, en op zoek gaan naar de ideale lijn door de bochten, met als ultieme doel een snelheid te behalen van meer dan 200km/u. En als het even kon, ook nog de tijd van Rossi scherpstellen.

2017_TMS_MOTOBOT_v2-55419 (Custom)

De ontwikkeling van zo’n robot kost uiteraard handenvol geld, en de kans op schade bij een valpartij is heel reëel en kon het einde van het project betekenen. Vandaar dat het SRI-lab de eerste proeven uitvoerde in een Virtual Reality omgeving: de robot werd op een kopie van de motor, met alle bedieningsorganen, geplaatst en het volledige traject werd opgeladen naar de robot.

De onderzoekers zagen op een scherm hoe de robot zich over het circuit verplaatste en stuurden bij waar nodig. In een tweede stadium werd Motobot op een rollenbank geplaatst, vastgemaakt aan de racemotor. Opnieuw werd een hele batterij aan tests uitgevoerd, werden grote en kleinere aanpassingen uitgevoerd en leerde de robot passend te reageren op veranderende omstandigheden.

YAMAHA At Tokyo Motor Show 2015

Na maanden van testen, aanpassen, finetunen en soms helemaal opnieuw beginnen, was Motobot 1.0 klaar om het asfalt van Thunderhill Raceway Park in California, te proberen. Tegen een heel gezapig tempo, meestal net hard genoeg om overeind te blijven, werden de eerste rondjes afgehandeld. De motor in evenwicht houden en tegelijk de vooraf bepaalde racelijn volgen, bleek een heel complex gegeven te zijn.

Dankzij de zijdelingse valbescherming, door de onderzoekers grappend ‘training wheels’, zijwieltjes, genoemd, wist de Motobot zich min of meer overeind te houden. Rossi moest zich nog niet te veel zorgen maken, de robot had meer weg van een dronken fietser dan van een machine die de wereldkampioen het vuur aan de schoenen zou leggen.

Na de officiële onthulling op de Tokyo Motor Show in 2015 was het terug naar de tekentafel voor de ontwikkeling van Motobot 2.0. De eerste versie had bewezen dat het mogelijk was de robot een motor te laten besturen, versie twee bouwde verder op de opgedane kennis.

Met een GPS-tracking systeem en strategisch geplaatste sensoren over de volledige lengte van het circuit, werd het mogelijk voor de geautomatiseerde racer om zelf een lijn te kiezen en het circuit te ‘lezen’ zoals mensen dat doen. De cyborg leerde zo ook de limieten van de motor kennen.

YAMAHA At Tokyo Motor Show 2015

Iedere ronde werd vastgelegd met camera’s op circuit, motor en in een volgwagen en vergeleken met data van de talloze sensoren. Elke handeling word onder de loep genomen en verbeterd waar mogelijk. Tevens werden de gedragingen van professionele racers, die van bij het begin van het project al werden ingeschakeld, gebruikt in de berekeningen. Toen het team eindelijk tevreden was met de proeven, werd Valentino Rossi ingeschakeld om een aantal snelle rondes neer te zetten.

Motobot doet verwoede pogingen om Rossi bij te houden en haalt een snelheid van meer dan 220 km/u op het rechte stuk, een terecht gloriemoment voor Yamaha en SRI, die dan ook door het dolle heen zijn. De racebot doet er dan wel een halve minuut langer over dan zijn menselijke voorbeeld, het is duidelijk dat het geen gelukstreffer is en er nog heel wat potentieel in het platform zit.

Motobot als geheel heeft uiteraard weinig praktische toepassingen, een kampioenschap van autonome motoren zit er dan ook niet aan te komen. De robot is al zeker niet inzetbaar in reële verkeerssituaties, want werd puur ontwikkeld voor circuitracen. Maar uiteraard zullen de gebruikte technologieën wel andere toepassingen kennen. Er werd uitvoerig gebruik gemaakt van koolstofvezel, waardoor de robot slechts 45 kg op de weegschaal zet.

Door gebruik te maken van een high power motor en cycloïde aandrijving, die tot 200 Nm kracht kan uitoefenen op het stuur, werd gewicht bespaard en het zwaartepunt zo laag mogelijk gelegd. Niet alleen de robot, ook de simulatiesoftware werd op maat ontwikkeld met als enige doel een ronde zo snel mogelijk af te leggen.

[Foto’s: Yamaha]