Share a little biographical information to fill out your profile. This may be shown publicly.

 

We sturen je per e-mail een wachtwoord toe. Soms komt deze e-mail in je spambox terecht.

De kantjes eraf lopen, in welke sport gebeurt het niet? In elke discipline gaat men op zoek naar de (niet altijd even) legale mogelijkheden om een voordeel te hebben op de tegenstander. Zo ook in de autosport. Er zijn over de decennia heen heel wat inventieve sjoemelpraktijken geweest, al is er eentje die er echt uitspringt: de manier waarop Toyota in 1995 de regels van het WRC vakkundig omzeilde met de Celica GT-Four.

Toyota Celica GT-Four

Aangepaste reglementering

Begin jaren ’90 was Toyota Team Europe erg succesvol met de Celica GT-Four in het World Rally Championship (WRC). Die kwam – samen met een heleboel concurrenten – uit in Groep A. Om het aantal crashes te verminderen en zo de veiligheid te verhogen, kwam er in 1992 een aangepaste reglementering van de FIA. Om het vermogen te beperken werd een restrictor aan de luchtinlaat verplicht.

Die limiteerde de hoeveelheid lucht die de turbo kon aanzuigen, en had zo een impact op het vermogen dat het turboblok ontwikkelde. Mocht die restrictor in 1992 nog een diameter hebben van 38 mm, werd dat in 1994 herleid tot 36 mm om een jaar later met nog eens twee millimeter te versmallen.

Toyota Celica GT-Four

Een tweede opening

Met dank aan die restrictor vond Toyota een manier om voorsprong te nemen op haar concurrenten. Het turboblok werd aangepast volgens de regels, al vonden de Oosterlingen een manier om het effect van de restrictor op te heffen eenmaal die geïnstalleerd was op het blok.

Het briljante? Als de restrictor van het blok verwijderd werd, zag het onderdeel er volledig conform de normen uit. Eenmaal het echter op z’n plaats zat, werd door het plaatsen de interne geometrie aangepast. Daardoor ontstond een tweede opening langs waar lucht aangezogen werd. Goed om het blok letterlijk vrijer te laten ademen en dus meer vermogen te laten leveren.

Toyota Celica GT-Four

Surplus van 50 pk

Op de bovenste helft van de figuur zie je de restrictor in zijn legale setting. Zodra de turbo aan het werk ging, kwamen enkele schotelveren onder de druk te staan. Zo zorgden ze dat de restrictor een vijftal millimeter verschoof, waardoor er een extra kanaal ontstond waarlangs lucht kon worden aangezogen.

Dankzij uitgekiende klepjes op de met staal versterkte rubberen slang van de luchtinlaat werd het mechanisme op zijn plaats gehouden. Het mechanisme zou zo tot 25% meer luchtstroom toelaten, wat overeenkomt met een surplus van 50 pk. Een niet te onderschatten extra als je weet dat het vermogen van de krachtigere Groep B wagens ongeveer 300 pk bedroeg.

Toyota Celica GT-Four

Nadat het bedrog werd vastgesteld, was het nogal logisch dat Toyota uitgesloten werd voor de rest van het seizoen en voor rally’s in andere categorieën. Het is nog steeds niet duidelijk hoe de FIA dit uiteindelijk ontdekt heeft. Wat wel zeker is, is dat toenmalige voorzitter Max Mosley onder de indruk was van het vernuft waarmee Toyota te werk was gegaan:

“It’s the most ingenious thing I have seen in 30 years of motorsport. Inside it was beautifully made. The springs inside the hose had been polished and machined so not to impede the air which passed through. To force the springs open without the special tool would require substantial force. It is the most sophisticated and ingenious device either I or the FIA’s technical experts have seen for a long-time. It was so well made that there was no gap apparent to suggest there was any means of opening it.”

Een echt staaltje vakmanschap dus. Al kan je je ook de vraag stellen of Toyota’s kansen om te winnen niet even groot waren geweest als ze hun tijd en energie hadden gebruikt om te winnen zonder de regels aan hun laars te lappen.

[Foto’s: Toyota Motorsport, Peter Wright]