Share a little biographical information to fill out your profile. This may be shown publicly.

 

We sturen je per e-mail een wachtwoord toe. Soms komt deze e-mail in je spambox terecht.

Het was afgelopen week precies 75 jaar geleden dat België bevrijd werd van het naziregime en dat moest uiteraard gevierd worden. Zo was er de Bevrijdingscolonne die de route volgde die de geallieerden namen om België te heroveren. Van Bergen ging het via Brussel naar Antwerpen om te eindigen in Leopoldsburg. Tanks, pantservoertuigen, half-tracks en jeeps namen deel aan de historische tocht. Tijd om die laatste, de Jeep, eens onder de loep te nemen.

Eind jaren ’30 was het Amerikaanse leger op zoek naar een licht voertuig dat voor verschillende doeleinden en op alle terreinen kon ingezet worden. Op 11 juli 1940 werden de vereisten formeel bevestigd: het voertuig moest beschikken over vierwielaandrijving, een bemanning van 3 en 299  kg vervoeren met een wielbasis van maximum 191 cm (later 203 cm) en spoorbreedte van 119 cm. Verder moest de motor minstens 115Nm koppel produceren, een neerklapbare voorruit hebben en maximum 590kg wegen! Omdat intussen de oorlog in Europa al bezig was, kregen fabrikanten slechts 11 dagen de tijd om een bod uit te brengen. Een eerste prototype moest binnen 49 dagen voorgesteld worden en na 75 dagen werden 70 testvoertuigen verwacht.

willys jeep willys jeep willys jeep

Meest wendbare

Aanvankelijk ging het contract naar American Bantam maar het bedrijf had noch de productiecapaciteit, noch de financiële middelen om op grote schaal voertuigen te kunnen bouwen. Tijdens het testen van de prototypes kregen ingenieurs van Willys-Overland en Ford ruimschoots de kans om het Bantam model te bestuderen. Het War Department stuurde hen zelfs de blauwdrukken van Bantam door! In november van dat jaar startten Willys met de Quad en Ford met de Pygmy eveneens met tests. Intussen was de druk op de strijdkrachten zo hoog geworden dat de drie auto’s geaccepteerd werden. De drie constructeurs werd gevraagd 1500 exemplaren te bouwen voor tests ‘in het veld’. Het maximumgewicht werd opgetrokken naar 980 kg.

willys jeep willys jeep

Bantam produceerde tussen maart en december 1941 in totaal 2.605 stuks van de BRC40 (Bantam Reconnaissance Car) waarvan de meesten naar geallieerde landen gingen onder het Lend-Lease verdrag. Het was de lichtste en meest wendbare van de drie maar Bantam kon de gevraagde 75 auto’s per dag niet produceren en zo kregen ook Willys en Ford een contract. Willys slaagde er met veel moeite in om 109 kg van zijn prototype af te krijgen en leverde 1550 stuks van zijn preproductiemodel, de MA, van Military model A, af.

Sovjet-Unie

Een groot deel van deze MA’s ging naar de Sovjet-Unie, slechts 27 exemplaren zijn hiervan overgebleven. Ford maakte van zijn GP (G = Government, P = wielbasis van 203 cm) 4.458 pre-productie exemplaren, die voor een groot deel terechtkwamen bij de US Army. De bouwkwaliteit was merkelijk beter maar de motor, een aangepaste Model N tractorbron, was onvoldoende betrouwbaar en miste kracht.

willys jeepwillys jeep

Het uiteindelijke productiecontract was voor Willys, dankzij de Go Devil krachtbron van 60 pk, waar de soldaten wild van waren. Wel werden elementen van zowel Ford als Bantam overgenomen, zoals de vlakke en brede motorkap van de Ford GP. Deze evolutie zorgde voor de naamswijziging naar Willys MB. Het bleef niet bij die eerste bestelling van 16.000 voertuigen en ook Willys had moeilijkheden om tegemoet te komen aan de productie-eisen van het leger.

Popeye

Ford kreeg opdracht de productie te ondersteunen en ontving de blauwdrukken, plannen, specificaties, patenten tot zelfs de Willys motor! De Fords werden GPW (GP Willys) gedoopt. In totaal bouwde Willys zo’n 363.000 auto’s, Ford 280.000 tijdens de oorlogsjaren.

willys jeep willys jeep

Minder duidelijk is waar de benaming ‘jeep’ vandaan komt. Er was al sprake van deze aanduiding voor het uitbreken van WOII: een karakter uit Popeye, Eugene the Jeep genaamd, kon door muren heen en loste schijnbaar onmogelijke problemen op. Volgens andere bronnen was jeep de aanduiding voor nieuwe recruten of soldaten die hun kunnen nog moesten bewijzen in WOI. Een andere, veelgehoorde verklaring is het gebruik van de GP benaming die Ford gebruikte en met de tijd veranderde van GeePee naar geep en jeep.

Peeping-car

Of was het oorspronkelijk toch peep, van peeping car, omdat de quarter-ton in de eerste plaats als verkenningsvoertuig ontwikkeld werd? Allicht is het een combinatie van deze factoren, gecombineerd met de populariteit van de MB in de media van die tijd. Willys-Overland registreerde Jeep als merk in 1943 en tot op vandaag staat het woord synoniem met solide en capabele terreinvoertuigen.

willys jeep willys jeep

Meteen na de oorlog, in 1945, begon Willys-Overland met de productie van een burgerlijke versie, de CJ (Civilian Jeep). De naam Jeep werd pas in 1950 aan Willys toegewezen, na het faillisement van American Bantam. Een ander handelsmerk dat tot vandaag overleeft is de zevendelige verticale grille die nog steeds terug te vinden is op de huidige generatie Jeeps. De veelzijdigheid van de MB sprak strijdkrachten over de hele wereld aan en op alle continenten werden Willys jeeps of afgeleiden ervan geproduceerd.

Enzo Ferrari

Chinkara Motors in India produceert de Jeepster die rechtstreeks is afgeleid van de Willys en nog steeds te koop is. Veel bekender in onze contreien is echter Land Rover. Het eerste prototype, door Maurice Wilks in het zand getekend voor zijn broer en toenmalig manager van Rover Spence, toonde veel gelijkenissen met de Willys Jeep en werd gebouwd op een Willys MB onderstel dat was achtergelaten door de Amerikaanse troepen.

 willys jeepwillys jeep

Zeggen dat de Willys MB/Ford GPW de eerste SUV is, zou afbreuk doen aan de kleine maar zeer competente en multi-inzetbare offroader die de Jeep is. Of zoals het in het originele patent staat: ‘Een van de voornaamste doelstellingen van deze uitvinding is een kleine, open auto te voorzien, die op een eenvoudige manier kan gebruikt worden als vrachtauto, personenwagen, ziekenwagen, mobiele slaapplaats, radiowagen, mortiereenheid, mobiele luchtafweereenheid of voor andere doeleinden.’

willys jeep willys jeep willys jeep

De GI’s aan het front kwamen met 1.001 toepassingen voor de auto, of delen ervan: de vlakke motorkap deed dienst als altaar, poker- of zelf operatietafel, de motor deed dienst als generator voor licht, verwarming en warm water en met aangepaste wielen was het mogelijk wagons te trekken. Sneeuwruimen, water en proviand door woestijn en jungle naar het front brengen, en zelfs rivieren oversteken in de afgeleide Ford GPA, niets was teveel voor de Willys! Voor veel soldaten was de behendige en lichte jeep met krachtige motor het meest sportieve waar ze al mee reden; Enzo Ferrari noemde hem ‘de enige echte Amerikaanse sportwagen’.