Stijn Braes
Voor velen onder ons vormde MTV de achtergrond(muziek) tijdens onze onbezonnen jeugd. Zelfs terwijl we aan het eten, lezen, ‘studeren’ of sms’en -met onze Nokia 3310- waren, zorgde MTV voor de juiste sfeer, waarbij we plots opkeken wanneer een straf nummer of videoclip -met niet zelden ook een interessante wagen- voorbij kwam. Vanaf 2026 behoort dit -in Europa althans- echter definitief tot het verleden.
“I want my MTV”. Met die binnenkomer -ingezongen door niemand minder dan Sting- knalde ‘Money for Nothing’ van de Dire Straits MTV in de Europese ether op 1 augustus 1987. Het werd een grootse kick-off party vanuit Club Roxy in Amsterdam met niemand minder dan rocketman Elton John als gastheer. Initieel konden enkel onze noorderburen, het Verenigd Koninkrijk, alsook Denemarken, Finland en Zweden MTV op de buis krijgen. Een jaar later kwamen daar vijf landen, waaronder ook België, bij. En met Marcel van Tielt hadden we zelfs recht op een eigen ‘VJ’.
Best Video of the Year
De eigenlijk start van MTV ligt nog iets verder terug in de tijd. Anno 1981 was de muziekzender al met daverend succes van start gegaan in de VS en ook de jeugd in Europa zou snel vallen voor de charme van haast non-stop muziekvideo’s. En misschien mogen we MTV zelfs als katalysator voor de hereniging van Europa aanzien. In ’89 bracht MTV Europe bijvoorbeeld reeds verslag uit van het Moscow Music Festival en startte het ook in Oost-Berlijn op de dag dat de regering er viel.
MTV werd zo dé plek waar je nieuwe muziek en de bijbehorende videoclips kon bekijken. Het was dan ook mede bepalend voor het commerciële succes van underground genres zoals grunge in de vroege jaren ’90. Met de bijvoorbeeld de aangrijpende clip van ‘Jeremy’ van Pearl Jam die niet enkel veel in rotatie werd genomen maar zelfs de award van ‘Best Video of the Year’ kreeg anno 1993. Ook hiphop werd op soortgelijke manier mainstream met daarbij ook de bijbehorende specifieke autocultuur die nadrukkelijk in de muziekvideo’s werd belicht. Het zou vanaf 2004 zelfs resulteren in een specifieke show: ‘Pimp My Ride’ waarbij het tuningswerk van het Californische West Coast Customs in de kijker werd geplaatst.
Miami Vice
De komst van MTV veroorzaakte geen rimpel maar wel een heuse tsunami. Niet alleen werd video killed the radio star plots bittere ernst in de muzieksector maar de tv-wereld zou eveneens veranderen. Andere zenders zagen immers met lede ogen de -zeker voor reclamedoeleinden- belangrijke groep jongeren wegzappen. In de VS reageerde NBC daarom gepast door vanaf 16 september 1984 de Miami Vice uit te zenden, een reeks over de avonturen van undercoveragenten Crockett en Tubbs bij de zedenpolitie in Miami. In essentie een 50 minuten durende videoclip waarbij de pastelkleurige achtergrond van Miami fel contrasteerde met de donkere, nachtelijke drugswereld en trafiek vanuit Latijns-Amerika. Speedboten, auto’s en muziek speelden daarbij tevens een belangrijke rol om de juiste sfeer te scheppen.
Maar Miami Vice ging nog verder dan simpelweg het -vaak allereerst, voor de neus van MTV- wereldkundig maken van de hipste muziek. Tal van muzikanten acteerden ook in de reeks, zo kwam Phil Collins als ‘louche gangster’ zelfs in twee episodes voor, maar tekenden doorheen de jaren ook nog 17 andere muzikanten present gaande van Gene Simmons (bassist van Kiss), Frank Zappa, James Brown, Miles Davis tot Leonard Cohen toe. Met Jan Hammer zijn Crockett’s Theme, werd een nummer dat specifiek geschreven was voor de reeks een dikke hit wereldwijd. Goed zelfs voor de eerste plek in onze Ultratop 50 alsook de Nederlandse Top 40.
Op het vlak van wagens bood Miami Vice zoveel meer dan louter die zwarte Daytona spider (die eigenlijk een Corvette kitcar was) en diens opvolger, de witte Testarossa Monospecchio (sorry, AI weigert een Testarossa met slechts één spiegel te genereren…) van Sonny Crockett. Die laatste Ferrari verscheen trouwens al op het einde van seizoen 2 in het zwart om dan vanaf vanaf seizoen 3 in het wit beter te contrasteren tijdens nachtelijke opnames. De Testarossa was een ‘cadeau’ van Ferrari met als doel om de kitkcar uit beeld te duwen (vrij letterlijk, want de ‘Daytona’ werd opgeblazen). Antagonisten kwamen uit de hoek van Lamborghini, met bijvoorbeeld de Countach, LM002 maar ook -Phil Collins en- de Lamborghini Jalpa. Stuttgart was uiteraard ook aanwezig, niet enkel met de onsterfelijke 911 maar ook Mercedes-Benz met W126 alsook S126 voorzien van de nodige addenda en zelfs een R107 AMG. Nog exotischer materiaal kwam er in de vorm van de Aston Martin Lagonda of in de legendarische aflevering ‘Florence Italy’ waarbij er niet alleen raceactie was van IMSA-racers als de 962 maar er tevens in achtervolging moest worden gegaan op een 906 Carrera 6 (van waaruit zelfs een lichaam werd gedumpt).
Nalatenschap
Na 31 december 2025 ging niettemin het scherm op zwart voor vijf thematische muziekzenders van MTV in Europa. Het gaat om MTV Music, MTV 80s, MTV 90s, Club MTV en MTV Live. Niettemin is het nalatenschap van MTV groot en dat niet alleen op de manier waarop tv-programma’s en films worden gemaakt. Muziekvideo’s zijn immers nog steeds geliefd maar worden tegenwoordig on demand online bekeken via platforms als YouTube en TikTok.
Laten we YouTube daarom ter ere van MTV nog een extra keer aanzwengelen voor aanstekelijke nummers met een snuifje octaan in de videoclip: