Het vergeten werk van René Magritte voor Alfa Romeo

René Magritte mag terecht beschouwd worden als Belgische trots. Toch was dat, zoals bij vele kunstenaars, niet altijd het geval. Die moeilijke beginperiode bracht hem weliswaar in contact met Alfa Romeo…

René Magritte en zijn surrealistische werken behoren inmiddels tot het collectieve geheugen. Getuige daarvan het museum dat aan hem is gewijd op het Koningsplein in Brussel en de tentoonstelling die recent liep in het KMSKA in Antwerpen alsook de talloze verwijzingen naar zijn werken. Als overtreffende trap is er de ruime interesse in het buitenland, zodat een groot deel van zijn meesterwerken in Amerikaanse handen zijn beland, in musea of private eigendom (met 2 jaar geleden nog de verkoop van ‘L’empire des lumières’ voor 121 miljoen dollar). Op de koop toe waren er ook prominente rollen voor zijn schilderijen in Hollywood, zoals bij de film ‘The Thomas Crown affair’ (die weldra nog eens een remake zal krijgen).

Zijn surrealisme past daarbij trouwens erg goed bij de huidige tijdsgeest. Want zoals hij bij zijn speech in het KMSKA anno ’38 -oftewel vlak voor het uitbreken van WOII- duidelijk maakte: “de hele wereld om ons heen is surrealistisch, zoals door het masaal bewapenen met… het oog op vrede”. Woorden die anno ’26 opnieuw verrassend actueel klinken.

Alfa Romeo

Toch had de jonge Magritte problemen om zijn plek in de kunstwereld te vinden en af te dwingen. Zo begon hij goed 100 jaar geleden als grafisch ontwerper in een behangfabriek en experimenteerde hij met kubistische en abstracte werken. De jonge Magritte nam in die tijd -om brood op de plank te brengen- betaalde opdrachten aan, onder andere voor Alfa Romeo. Voor hen maakte hij deze kleurrijke, abstracte reclameposter die anno 1925 werd gebruikt en ook verscheen in het toenmalige automagazine ‘Englebert’. Nog zo’n ronkende Belgische naam van welleer, het illustere bandenmerk dat opging in Uniroyal. Tot twee keer toe verscheen de Alfa-campagne in dat magazine, in nummers 59-60 en 61-62 om precies te zijn.

Zo’n magazine van goed 100 jaar geleden openslaan zorgt trouwens voor de nodige verbazing. Enerzijds, omdat het toen ook al ging over reclames voor krachtigere koplampen en polijstmiddelen. Anderzijds, valt je mond open bij de kunstzinnige reclames én de theoretische omkadering van de behandelde topics die weggeplukt lijkt uit een handboek fysica. Of hoe vooruitgang soms duidelijk ook achteruitgang met zicht meebrengt….

Van salontafel naar muur

Het najagen van zo’n 100 jaar oud magazine kan de start zijn voor een leuke queeste. Voor mij startte het alvast een traject van een goed jaar. Maar eind goed, al goed en zo kon een magazine van de gebruikelijke salontafel naar een vrije muur verhuizen. Want toegegeven, als Belgische autoliefhebber staat het toch erg fraai om een bureauruimte op te frissen met een ingekaderde ode aan Alfa Romeo van René Magritte. Want laat ons eerlijk zijn Magritte en Alfa passen bij elkaar, want is er een surrealistischer merk dan Alfa Romeo? Eigenlijk zou eenieder met ietwat octaanliefde een Alfa in de garage willen (of moeten?) hebben en toch werden er afgelopen jaar slechts 73.000 exemplaren (wereldwijd…) verkocht. Q.E.D…