Pieter Fret Jun 17, 2009
De Waarheid achter Gele Koplampen in Frankrijk
Naar aanleiding van onze peiling naar het automobiele langetermijngeheugen van ons lezerspubliek stelde ik me onlangs de vraag waarom men in lang vervlogen tijden gele koplampen monteerde in Frankrijk. En vooral: waar die zo plots heen zijn gegaan. Eind jaren tachtig telde ik, tijdens eindeloze zomerse Autoroute-passages op de achterbank van vaders reeds lang ter ziele gegane Peugeot 205, de gele schijnsels die ons tegemoet kwamen. Bij recentere bezoeken aan La Ville Lumière en omstreken was er van dit eens zo evident Franse fenomeen niets meer te bekennen. Bijna was ik het vergeten, tot Caspers voorzet mijn nieuwsgierigheid weer aanscherpte. Time to do some digging…
Uit mijn noeste opzoekwerk kwam het volgende naar boven: de gele koplampen zijn in Frankrijk ingevoerd tijdens de Tweede Wereldoorlog, opdat de lokale troepenmacht gemakkelijk het verschil zou kunnen zien tussen de auto’s van de eigen bevolking en die van de Duitse invadeur. Niemand die er blijkbaar bij had stilgestaan dat die gele vlekjes in de verte wel erg trefzekere doelwitten zouden vormen voor de Nazi-artillerie. Zut alors!
Ondanks dit falen bleven de Fransen ook na de oorlog hardnekkig vasthouden aan de eigenwijze verkeersmaatregel. Officieel omdat geel licht minder verblindend was voor tegenliggers dan wit licht – een valabele reden overigens, want het gele schijnsel is het resultaat van het elimineren van blauw licht uit het spectrum, dat vanwege zijn korte golflengte veel gemakkelijker in alle richtingen ‘breekt’ wanneer het op regen, mist of sneeuw valt. Maar de lichten stoorden ook minder omdat de gele lampbehuizingen van toen zo’n 15 procent van de lichtbundel tegenhielden. Het licht dat ze verspreidden was met andere woorden minder intens, maar bijgevolg ook minder verhelderend in normale nachtelijke omstandigheden.
En dus lijkt de échte reden waarom men in Frankrijk zo aan de gele lampen gehecht was dezelfde als waarom je er op sommige plaatsen nog steeds gehurkt boven een gat in de vloer je behoefte moet doen: gewoon omdat dat nu eenmaal Frans is. Niet verwonderlijk dus dat er in een steeds opener Europa meer en meer klachten kwamen van buitenlanders die ‘s nachts rijden in Frankrijk gevaarlijk vonden wegens de inadequate verlichting van de lokale wagens. En dus besliste de Europese Commissie in 1994 om, in het kader van homogenisering van de markten, een einde te maken aan deze bizarre episode uit de autogeschiedenis – ironisch genoeg net op het moment dat moderne technologieën de nadelen van de gele lampen grotendeels ongedaan konden maken. Onder invloed van de rallysuccessen van geel verlichte Peugeots was het inmiddels zelfs in onze contreien een rage geworden om je tuffertje om te bouwen tot rallywagen met behulp van een koppel gele verstralers.
Afschaffing of niet; de verplichting tot wit licht beperkte zich uitsluitend tot wagens geproduceerd na 1994. En omdat DS’en en deux-chevaux‘tjes schijnbaar voor eeuwig zullen blijven rondhobbelen, priemt er op het Franse platteland hier en daar nog steeds een gelige waas tussen de wijnstokken door. Eens per jaar keren de gele lichten trouwens traditiegetrouw terug naar Frankrijk, in een klein stadje met een grote naam voor octaanverslaafden. Maar dat mogen jullie zelf aanvullen in de commentaren.
Mijn kennis had dus gelijk. Leuk
Onderzoeksjournalistiek naar een feit waar iedereen wel zijn zegje over wil doen, maar niemand die helemaal weet hoe de vork juist aan de steel zit. Leuk
Niemand een idee waarop ik zinspeel in de laatste paragraaf?
Tip: afgelopen weekend.
@Pieter: Le Mans natuurlijk!
Leuk verhaal. Iets waar ik ook wel iets mee heb. Die gele lampen zijn toch een stuk prettiger om van voren te krijgen dan die blauwe als je op een onverlichte weg rijdt..
Ik denk dat je dat niet meer hoeft te zeggen, toch…
@Bram: Inderdaad. Om toch maar volledig te zijn: tijdens de 24 Uren van Le Mans rijden de (tragere) GT-wagens rond met gele lampen en de snellere prototypes met witte lichten, zodat de piloten weten wat voor achterligger ze in hun spiegels hebben.
En zo wordt een Franse traditie toch nog een beetje in ere gehouden.
ik heb een 2cv van ’88 met gele koplampen, mijn vrouw rijd met een range rover met xenon-koplampen, de koplampen van mijn 2cv schijnen beter als die van de range!
Jammer voor die peugeot 205
Weer een fris, genietbaar stukje van Drivr.
Zouden de gele koplampen het ook iets kunnen te maken hebben met het feit dat geel licht -of een gele filter?- het contrast en diepteperceptie verhoogt (check de gele bril van Latvala als hij sneeuwspecials moet rijden, of jagersbrillen met geel glas).. En dat vooral in moeilijke omstandigheden..?
ik rij met geel leicht in al me vwtjes
met sneeuw en regen vind ik het zicht beter
De gele lampen waren al in gebruik voor de tweede wereldoorlog, het is ergens na de 1e in gebruik genomen….
ik mis het wel als ik in frankrijk kom met de auto, had altijd wel iets vroeger, al die gele lampjes.
ik rijd overigens zelf in een auto met gele lampen ’86 bmw (ex-frankrijk)en het zicht is naar mijn mening net zo goed zo niet beter, maar vooral rustiger aan mn ogen t.o.v. normaal “wit” licht
Ahumm… Je geeft in je artikel aan dat wit licht eerder breekt op neerslag en daarom beter zicht geeft. Dit lijkt mij een grote tegenstelling. Juist door het breken van het licht krijg je meer verstrooiing van het licht en daardoor minder goed contrast van de objecten voor je. Conclusie moet dus zijn dat geel licht in neerslag en mist beter is dan wit licht..
Dan moet je dat stukje toch nog eens herlezen, want dat is precies ook mijn conclusie
Geel licht is inderdaad beter bij neerslag, maar (toen) minder helder in normale nachtelijke omstandigheden.
Het is een kwestie van know your historie.
Geel licht hoort enkel en alleen in een franse wagen thuis. Al het andere rijdt naar mijn mening gewoon voor je weet wel.
Dan spreek ik niet eens over de contradictie duitse gestapowagen in combinatie met het gele franse verzetslicht.
Een Kever notabene zelf ontworpen door Hitler, daar doe je toch geen franse gele lichten in? Beetje misplaatst, nietwaar?
Twee werelden die totaal verschillen en gevoelsmatig gewoonweg niet te mengen vallen. Maar smaken verschillen, al weet ik wel dat de grote meerderheid geen smaak heeft, want ik zie nog steeds lelijke VW rijden met gele lichten?
MVG.
Citrofiel
Geel licht is zeer rustig en beter te volgen dan wit licht.
Ik heb met mijn gele koplampen betere nuance bij volledig donker zonder straatverlichting.
Daarbij hoort het helemaal bij mijn Citroen.
jammer dat bepaalde citroenliefhebbers zo betweterig zijn.
als een vw freak geel wil rijden. laat m toch…
Rijden er nog steeds auto’s in Frankrijk met geel licht?
Ja Nienke, wagens die voor 1994 gebouwd werden, mochten hun gele lichten behouden.
Zie de laatste paragraaf van het artikel:
Ze worden natuurlijk wel steeds zeldzamer…
Fijn dank, het gaat om een Citroen xm die ik in typisch Franse stijl wil maken.
Best wel even checken hoe het zit met de Belgische wetgeving als je hem hier op de weg wil brengen/houden. Ik zou niet direct kunnen zeggen of gele koplampen hier (nog) toegelaten zijn. Iemand die dat weet?